Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Mońkach

Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy

Od ponad 15 lat działa krajowy system ratowniczo-gaśniczy (KSRG). Od początku tj. od 1 stycznia 1995 r. w skład systemu wchodziła Państwowa Straż Pożarna. W latach 1996 - 1997 weszły inne jednostki ochrony przeciwpożarowej, a w szczególności wytypowane jednostki ochotniczych straży pożarnych. Aby zapewnić stałą i wysoką sprawność reagowania na wszelkie rodzaje zagrożeń po zmianie administracyjnej kraju układ został otwarty na wszystkie podmioty ratownicze przewidziane do prowadzenia akcji ratowniczych bez względu na rodzaj zdarzenia. Włączono służby, inspekcje, straże oraz podmioty dysponujące potencjałem przydatnym do przeciwdziałania zagrożeniom.

Państwowa Straż Pożarna stoi na czele krajowego systemu ratowniczo - gaśniczego, którego podstawowym celem jest ochrona życia, zdrowia, ratownictwo chemiczne, techniczne, a od roku 1997 ratownictwo medyczne i ekologiczne.

Podstawą budowy systemu ratowniczo-gaśniczego jest tworzenie powiązanego układu sił i środków, powiązanych w ramach różnych podmiotów ratowniczych zdolnych do natychmiastowego reagowania podczas zdarzeń prowadzących do wystąpienia stanów nagłych, momentalnego zagrożenia środowiska lub mienia.

Szkielet systemu zakłada, że procedury wykonania podstawowych zadań ratowniczych są niezmienne i dostosowane do specyfiki różnego rodzaju zdarzeń, klęsk żywiołowych, zdarzeń masowych, w przypadku gdy siły, środki ratownicze są niewystarczające, natomiast organizacja akcji wymaga przetworzenia przyjętych założeń lub dokonania ułatwień w zasadach działania.

Krajowy system ratowniczo-gaśniczy zorganizowany jest w sposób zapewniający jego ciągłe funkcjonowanie na poszczególnych poziomach.

Struktury powiatowe

Podstawowy poziom wykonawczy działań ratowniczych obejmuje obszar gmin i powiatów.

Bardzo ważnym poziomem systemu jest powiat. Przyjmowane są tutaj wszystkie zgłoszenia o wydarzeniach wymagających podjęcia interwencji w oparciu o zasady ujęte w planach ratowniczych oraz realizowane są akcje ratownicze, wówczas gdy siły i środki gminy są zbyt małe i wymagają wsparcia z poziomu wojewódzkiego, a nawet krajowego.

Konstrukcja KSRG w poszczególnych powiatach uzależniona jest przede wszystkim od rodzaju zagrożeń oraz sieci podmiotów ratowniczych, a ta w zależności od możliwości włączenia do struktur, poza jednostkami ochrony przeciwpożarowej, innych służb i podmiotów funkcjonujących na obszarze lokalnym (powiatu); decyzja starosty lub umowa cywilno-prawna podpisana ze starostą.

Dysponowanie jednostek oraz alarmowanie podmiotów systemu odbywa się poprzez powiatowe stanowisko kierowania PSP. Współdziała ono ze stanowiskami administracji samorządowej wójtów i starostów oraz połączone jest z punktami alarmowymi służb systemu (alarmowanie selektywne OSP – uruchamianie drogą radiową syreny alarmowej zlokalizowanej w określonej miejscowości, alarmowanie policji, pogotowia ratunkowego – 112 – przełączanie abonentów pomiędzy zainteresowanymi służbami, oraz innych podmiotów).

KSRG jest podstawowym instrumentem starosty służącym do wykonywania zadań ratowniczych na obszarze powiatu w czasie pożaru, katastrof oraz klęsk żywiołowych.

Zapewnienie skutecznych warunków realizacji bieżących zadań ratowniczych przez podmioty KSRG na obszarze powiatu leży w gestii starosty, który:

W stanach nadzwyczajnych zagrożeń życia, zdrowia, środowiska oraz kryzysu, starosta kieruje KSRG w zakresie:

W celu przygotowania powiatu do usuwania powstałych zagrożeń i likwidacji ich skutków oraz nadzoru działań starosta posiada narzędzia w postaci:

W sytuacji, gdy siły i środki systemu ratowniczo – gaśniczego na obszarze powiatu nie są wystarczające (brak jednostek specjalistycznych, skala zdarzenia) lub zdarzenie zasięgiem swym wychodzi poza obszar powiatu, następuje uruchomienie wyższego poziomu KSRG – wojewódzki. Dowodzenie takimi działaniami przejmuje komendant wojewódzki PSP lub upoważniony w jego imieniu oficer.

Struktury wojewódzkie

Koordynuje i wspomaga działania ratownicze w stanach wymagających użycia sił i środków z zewnątrz powiatu.

Siły i środki Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego na poziomie województwa to:

Alarmowanie jednostek, podmiotów systemu do działań, akcji ratowniczych odbywa się poprzez wojewódzkie stanowisko koordynacji ratownictwa Państwowej Straży Pożarnej zintegrowanego z centrum zarządzania kryzysowego wojewody oraz administracją zespoloną jak np:

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zobowiązany jest do opracowania wojewódzkiego planu ratowniczego, w którym określa procedury działania i uruchamiania systemu ratowniczo gaśniczego na omawianym poziomie, w odniesieniu do poszczególnych typów zagrożeń. Elementy składowe planu tak jak na poziomie powiatowym określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji ksrg. Przede wszystkim zawarte są:

Komendant uzgadnia plan ratowniczy z podmiotami włączonymi oraz współdziałającymi z systemem w zakresie ich zadań, a następnie zatwierdza go wojewoda.

Wojewoda pełni istotną rolę w zakresie koordynacji działań jednostek KSRG z podmiotami współdziałającymi z systemem na obszarze województwa, poprzez wojewódzki zespół reagowania kryzysowego.

W sytuacji, gdy siły i środki systemu ratowniczo – gaśniczego na obszarze województwa nie są wystarczające lub zdarzenie zasięgiem swym wychodzi poza obszar województwa, następuje uruchomienie najwyższego poziomu KSRG – centralnego /kraju/. Dowodzenie takimi działaniami przejmuje komendant główny PSP lub upoważniony w jego imieniu oficer.

Struktury krajowe

Poziom krajowy spełnia rolę koordynacji i wspomagania w sytuacjach wymagających użycia sił i środków spoza województwa, w którym ma miejsce zdarzenie.

Podstawowe siły i środki KSRG na poziomie centralnym, to:
Centralny Odwód Operacyjny z grupami specjalistycznymi /wytypowane siły i środki z poziomu województwa/;
krajowe bazy sprzętu specjalistycznego;
siły i środki szkół Państwowej Straży Pożarnej.

Dysponowanie jednostek systemu i alarmowanie podmiotów współdziałających do akcji ratowniczych odbywa się poprzez Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności.

Kierujący działaniami ratowniczymi uruchamia poziom wspomagania poprzez powiatowe stanowisko kierowania – przy uruchamianiu poziomu wojewódzkiego i wojewódzkie stanowisko koordynacji ratownictwa – przy uruchamianiu poziomu krajowego.

Właściwy minister spraw wewnętrznych pełni rolę koordynatora w przypadku zagrożeń wymagających współdziałania na szczeblu centralnym podmiotów KSRG z podmiotami innych resortów.

Na bazie Krajowego Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności w razie potrzeby działa Rządowy Zespół Koordynacji Kryzysowej i Rządowe Centrum Koordynacji Kryzysowej.

Na szczeblu centralnym zawierane są porozumienia przez komendanta głównego PSP o włączeniu do systemu lub współdziałaniu z systemem podmiotów, których działalność może być przydatna w działaniach ratowniczych, a mianowicie:

Są to organizacje pozarządowe jak i wyspecjalizowane /profesjonalne/ służby ratownicze. Umowy zawierane na szczeblu centralnym zawierają ogólne założenia współpracy w zakresie współpracy i są fundamentem do zawarcia szczegółowych porozumień na poziomie wojewódzkim i powiatowym.

KSRG zakłada ścisłą współpracę ze wszystkimi instytucjami posiadającymi ludzi, sprzęt lub bazy danych przydatne w prowadzeniu akcji ratowniczych.

Spowodowane jest to zmieniającym się charakterem występujących zagrożeń.

Zgodnie z podziałem terytorialnym, ksrg tworzą oraz koordynują jego działanie, organy władzy: